Π. Μεράκος
ΑΘΗΝΑ

Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο

Ταξίδι στα βάθη της ιστορίας

Το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο είναι ένα από τα πιο σημαντικά αρχαιολογικά μουσεία στον κόσμο. Τα πολυάριθμα και σπουδαία εκθέματά του δίνουν την ευκαιρία να ταξιδέψετε στα βάθη της ιστορίας. 

Με αρχικό προορισμό να δεχθεί το σύνολο των ευρημάτων από ανασκαφές του 19ου αιώνα, κυρίως από την Αττική, αλλά και από άλλες περιοχές της χώρας, σταδιακά πήρε τη μορφή ενός κεντρικού Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου και εμπλουτίσθηκε με ευρήματα από όλα τα σημεία του ελληνικού κόσμου. Οι πλούσιες συλλογές του, που απαριθμούν περισσότερα από 11.000 εκθέματα, προσφέρουν στον επισκέπτη ένα πανόραμα του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού από τις αρχές της προϊστορίας έως την ύστερη αρχαιότητα.

Οι θησαυροί του θα σας ενθουσιάσουν πραγματικά και αξίζει να το επισκεφτείτε περισσότερες από μία φορά. Ωστόσο, εάν σκοπεύετε να πραγματοποιήσετε μία επίσκεψη μόνο, φροντίστε να έχετε αρκετό χρόνο στη διάθεσή σας.

To EAM στεγάζει πέντε μεγάλες μόνιμες συλλογές:

Τη Συλλογή Προϊστορικών Αρχαιοτήτων, που περιλαμβάνει έργα των μεγάλων πολιτισμών που αναπτύχθηκαν στο Αιγαίο από την 6η χιλιετία έως το 1050 π.Χ. (νεολιθικού, κυκλαδικού και μυκηναϊκού) και ευρήματα από τον προϊστορικό οικισμό της Θήρας.
Τη Συλλογή Έργων Γλυπτικής, που παρουσιάζει την εξέλιξη της αρχαίας ελληνικής γλυπτικής από τον 7ο αι. π.Χ. έως τον 5ο αι. μ.Χ., μέσα από μοναδικά έργα τέχνης.
Τη Συλλογή Αγγείων και Μικροτεχνίας, που περιλαμβάνει αντιπροσωπευτικά έργα της αρχαίας ελληνικής κεραμικής από τον 11ο αι. π.Χ. έως και τη ρωμαϊκή εποχή, καθώς και και τη Συλλογή Σταθάτου, μια διαχρονική συλλογή μικροτεχνημάτων.
Τη Συλλογή Έργων Μεταλλοτεχνίας με πολλά μοναδικά πρωτότυπα έργα, αγάλματα, ειδώλια και έργα μικροτεχνίας.
Τη Συλλογή Αιγυπτιακών και Ανατολικών Αρχαιοτήτων με έργα τέχνης, που χρονολογούνται από την προδυναστική περίοδο (5000 π.Χ.) έως και τους χρόνους της ρωμαϊκής κατάκτησης.


Κατά την επίσκεψή σας στο ΕΑΜ, μην παραλείψετε να δείτε μερικά από τα σημαντικότερα εκθέματα του μουσείου:

Ο Ποσειδώνας του Αρτεμισίου. Πρόκειται άραγε για άγαλμα του Ποσειδώνα ή του Δία; Οι αρχαιολόγοι εξακολουθούν να διαφωνούν πάνω στο θέμα αυτό. Το μπρούτζινο άγαλμα, ένα από τα αριστουργήματα της γλυπτικής τέχνης της κλασικής περιόδου, έχει ύψος 2.09 μ. και αποτελεί ένα από τα λίγα πρωτότυπα μπρούτζινα αγάλματα που σώζονται σήμερα.

Το αγαλματίδιο του Δία. Αγαλματίδιο του Κεραυνοβόλου Δία από τη Δωδώνη. Αξιοπρόσεκτη είναι η στάση του θεού καθώς ετοιμάζεται να ρίξει τον κεραυνό του. Είναι ίδια με αυτή του Ποσειδώνα του Αρτεμισίου.

Δήμητρα και Περσεφόνη. Αυτό το όμορφο και καλοδιατηρημένο ανάγλυφο από την Ελευσίνα που φιλοτεχνήθηκε την περίοδο 440-430 π.Χ. περίπου, απεικονίζει τη Δήμητρα να παραδίδει στάχυα στον Τριπτόλεμο, το νεαρό βασιλιά της Ελευσίνας. Δεξιά, η κόρη της Περσεφόνη δίνει την ευλογία της. Προσέξτε τη διαφορά μεγέθους που υπάρχει μεταξύ του Τριπτόλεμου και της Δήμητρας. Οι καλλιτέχνες της εποχής όφειλαν να δίνουν περισσότερο ύψος στους θεούς όταν οι τελευταίοι απεικονίζονταν μαζί με θνητούς πάνω σε αναθηματική στήλη, ως ένδειξη σεβασμού.

Η λήκυθος της Μυρρίνης. Πρόκειται για το κύριο έκθεμα της αίθουσας 16, η οποία φέρει και το όνομά του. Η συγκεκριμένη λήκυθος, φτιαγμένη από λευκό μάρμαρο, ανακαλύφθηκε το 1873. Είναι διακοσμημένη με ένα ανάγλυφο που αναπαριστά τον Ερμή να οδηγεί από το χέρι μία νεαρή γυναίκα, τη Μυρρίνη. Σύμφωνα με την επιγραφή που υπάρχει πάνω από το κεφάλι της, σκοπός του θεού είναι να παραδώσει τη γυναίκα στον Πλούτωνα (το θεό του Άδη). Τη σκηνή παρακολουθούν τρεις άντρες, συγγενείς της Μυρρίνης (430-420 π.Χ.).

Η στήλη της Ηγησούς. Μην παραλείψετε να δείτε τη γνωστότερη σωζόμενη στήλη (5ος αι. π.Χ.). Ανακαλύφθηκε στον Κεραμεικό, όπου αντίγραφό της υπάρχει σήμερα. Το ανάγλυφο απεικονίζει την Ηγησώ καθιστή, να παίρνει ένα κόσμημα μέσα από ένα κουτί που κρατά η σκλάβα της. Πιστεύεται ότι τα χρώματα που χρησιμοποιήθηκαν για το φόντο του ανάγλυφου και το κόσμημα ήταν το μπλε και το χρυσό αντίστοιχα. Στο πάνω μέρος της στήλης είναι χαραγμένο το όνομα «Ηγησού του Προξένου». Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η δεξιοτεχνική απεικόνιση της μελαγχολικής έκφρασής της, καθώς και οι πτυχώσεις του ενδύματός της.

Η χρυσή μάσκα του «Αγαμέμνονα». Μολονότι έχει αποδειχτεί ότι δεν είναι η μάσκα του Αγαμέμνονα, εξακολουθεί να αποτελεί ένα αξιόλογο έκθεμα που πρέπει να δείτε. Η θεωρία του E. Schliemann ήταν λανθασμένη και σήμερα πιστεύεται ότι πρόκειται για το εκμαγείο νεκρού βασιλιά, που πέθανε τρεις αιώνες πριν τον Αγαμέμνονα (16ος αι. π.Χ.). Μπορείτε να δείτε τη μάσκα στην Αίθουσα των Μυκηναϊκών Αρχαιοτήτων, που βρίσκεται ακριβώς απέναντι από την είσοδο, μαζί με άλλα αντικείμενα (κοσμήματα, χρυσά τεχνουργήματα, ξίφη, κτλ.) τα οποία βρέθηκαν στους βασιλικούς τάφους των Μυκηνών.

Ο Αναβάτης του Αρτεμισίου. Το μπρούτζινο αυτό άγαλμα του 2ου αι. π.Χ. ανακαλύφθηκε μαζί με το άγαλμα του Ποσειδώνα, έξω από το ακρωτήρι του Αρτεμισίου. Ενδεχομένως, ο αναβάτης και το άλογό του να είχαν χυτευτεί ξεχωριστά. Παρατηρείστε πόσο έξοχα αναπαριστώνται οι τεντωμένοι μύες του αλόγου και η έκφραση αγωνίας στο πρόσωπο του αναβάτη.

Μαρμάρινο αναθηματικό ανάγλυφο: Δήμητρα, Περσεφόνη και Ασκληπιός. Η Περσεφόνη στέκεται στην αριστερή πλευρά, κρατώντας δύο δαυλούς στο δεξί της χέρι. Μπροστά της κάθεται η Δήμητρα και δεξιά της στέκεται ο Ασκληπιός. Δεξιά, διακρίνονται έξι ικέτες, οι οποίοι, σύμφωνα με την επιγραφή, αφιέρωσαν το ανάγλυφο αυτό στον Ασκληπιό και στις δύο Ελευσίνιες θεότητες. Τα ονόματά τους είναι χαραγμένα στη βάση του ανάγλυφου, μέσα σε στέμματα φτιαγμένα από κλαδιά ελιάς.

Το κεφάλι της Υγείας. Ανακαλύφθηκε στο ναό της Αλέας Αθηνάς στην Τεγέα και προφανώς αποτελούσε μέρος ενός αγάλματος (350-340 π.Χ.). Σίγουρα θα αναγνωρίσετε το κεφάλι της Υγείας (τη θεά της υγείας) που έχετε δει σε αμέτρητες φωτογραφίες.

Ο Έφηβος των Αντικυθήρων. Ένα ακόμα άγαλμα που αποτέλεσε αντικείμενο διαφωνίας των αρχαιολόγων. Καθώς είναι έκδηλο ότι το κύριο θέμα κρατούσε κάποιο αντικείμενο σφαιρικού σχήματος στο χέρι του, ορισμένοι ισχυρίζονται ότι το άγαλμα αναπαριστά το θεό Παν να κρατά ένα μήλο, ενώ άλλοι υποστηρίζουν ότι πρόκειται για άγαλμα του Περσέα που κρατά το κεφάλι της Ανδρομέδας (340 π.Χ.). Βρέθηκε σε ένα ναυάγιο δίπλα στα Αντικύθηρα, το 1900.

Το Παιδί του Μαραθώνα. Το άγαλμα ενός εφήβου το οποίο πήρε το όνομά του από τον κόλπο του Μαραθώνα όπου ανακαλύφθηκε το 1926. Η πινακίδα στο βάθρο του αγάλματος αναφέρει ότι πρόκειται για πυγμάχο. Με εξαίρεση το αριστερό χέρι που πιστεύεται ότι αποτελεί μεταγενέστερη επισκευή, το άγαλμα θεωρείται ως αριστούργημα. Είναι πιθανώς έργο του Πραξιτέλη ή ενός εκ των μαθητών του (330 π.Χ.).

Η έκθεση της Θήρας. Τα σημαντικότερα εκθέματα της έκθεσης αυτής είναι οι τοιχογραφίες, που αποτελούν μια πολύτιμη πηγή πληροφοριών για τη ζωή στο Αγαίο την Εποχή του Ορείχαλκου. Ανακαλύφθηκαν στο Ακρωτήρι της Θήρας (Σαντορίνη) και αποτελούν τα πιο πρώιμα παραδείγματα ζωγραφικής, μεγάλης κλίμακας, στην Ευρώπη.

Η τοιχογραφία της άνοιξης: Απεικονίζει μία βραχώδη τοποθεσία γεμάτη με ζωηρά κόκκινα κρίνα και χελιδόνια που πετούν ανά ζεύγη ή μόνα τους.
Η τοιχογραφία του ψαρά: Μία από τις πιο καλοδιατηρημένες τοιχογραφίες, απεικονίζει ένα γυμνό ψαρά να κρατά δύο αρμαθιές ψάρια.
Η τοιχογραφία των δύο παιδιών που πυγμαχούν: Εδώ βλέπετε δύο παιδιά να πυγμαχούν. Το παιδί που στέκεται αριστερά φορά γάντια πυγμαχίας και σκουλαρίκια. Παρατηρείστε τα αμυγδαλωτά μάτια τους.

Το καφέ του Μουσείου

Ένα σύγχρονο café σε λιτές γραμμές, μέσα στον κατάφυτο αίθριο κήπο του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου αποτελεί ξεχωριστή γωνιά χαλάρωσης και ξεκούρασης από το θόρυβο της πόλης! Απολαύστε τον καφέ σας δίπλα σε θαυμάσια αρχαιολογικά ευρήματα, αγάλματα, ψηφιδωτά και μυρωδιές λεβάντας και λεμονιάς! Οι ώρες λειτουργίας ακολουθούν αυτές του Μουσείου και δεν απαιτείται πληρωμή εισόδου!

Οδηγίες πρόσβασης

Η πρόσβαση στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο γίνεται με Μετρό και ΗΣΑΠ, Σταθμός Ομόνοια ή Βικτώρια, Λεωφορεία και Τρόλλεϊ. Το Μουσείο δεν διαθέτει χώρο στάθμευσης για τα ιδιωτικά οχήματα των επισκεπτών. Ιδιωτικοί χώροι στάθμευσης που εξυπηρετούν ιδιωτικά οχήματα υπάρχουν στις γύρω οδούς Μπουμπουλίνας, Ζαϊμη και επι της Λεωφόρου Αλεξάνδρας.