Από τις παραδοσιακές γεύσεις μέχρι την υψηλή γαστρονομία
Στην Ίο η γαστρονομία έχει βάθος και φως. Οι κάτοικοι συνεχίζουν να παράγουν τοπικά προϊόντα με αγάπη και επιμονή, κρατώντας ζωντανή μια κουζίνα που μοιάζει ανέγγιχτη από τον χρόνο, ενώ ταυτόχρονα εξελίσσεται διαρκώς. Πλέον, το νησί είναι και γαστρονομικός προορισμός υψηλής αισθητικής, επιπέδου Μichelin Guide.
Η γεύση της Ίου αρχίζει από τη γη της. Στις πεζούλες καλλιεργούνται σιτάρι, κριθάρι και φάβα, ενώ οι ντομάτες γίνονται λιαστές ή πελτές για τον χειμώνα. Τα αρωματικά βότανα –ρίγανη, θρούμπι, μαντζουράνα, φασκόμηλο, δυόσμος, βασιλικός– απλώνονται στις πλαγιές και τα άγρια χόρτα, όπως τα αλιφόνια και οι καρδαμίδες, αξιοποιούνται σε πίτες και σαλάτες.
Η κάππαρη είναι ίσως το πιο χαρακτηριστικό προϊόν της Ίου. Μικρή, πικάντικη, αλμυρή, συλλέγεται τον Ιούνιο και αποθηκεύεται σε ξύδι ή αλάτι.
Η τυροκομική παράδοση του νησιού είναι θησαυρός. Το ξινό –η νιώτικη παραλλαγή της ξινομυζήθρας– έχει υπόξινη γεύση και βουτυράτη υφή. Το κεφαλοτύρι ωριμάζει τουλάχιστον τρεις μήνες, η γραβιέρα από αγελαδινό γάλα έχει ήπιο χαρακτήρα, ενώ το σκοτύρι συνδυάζει μυζήθρα και κεφαλοτύρι με θρούμπι.
Η Ίος παράγει δύο είδη μελιού, θυμαρίσιο, από τις βουνοπλαγιές του βορρά, και ρεικόμελο, από τα νότια. Τα μελίσσια μετακινούνται δύο φορές τον χρόνο, ενώ η παραγωγή δεν εξάγεται – καταναλώνεται εδώ.
Σε ταβέρνες και σπίτια της Ίου, η παράδοση ζει μέσα από συνταγές που μεταφέρονται από γενιά σε γενιά:
Η γεύση της Ίου αρχίζει από τη γη της. Στις πεζούλες καλλιεργούνται σιτάρι, κριθάρι και φάβα, ενώ οι ντομάτες γίνονται λιαστές ή πελτές για τον χειμώνα. Τα αρωματικά βότανα –ρίγανη, θρούμπι, μαντζουράνα, φασκόμηλο, δυόσμος, βασιλικός– απλώνονται στις πλαγιές και τα άγρια χόρτα, όπως τα αλιφόνια και οι καρδαμίδες, αξιοποιούνται σε πίτες και σαλάτες.
Η κάππαρη είναι ίσως το πιο χαρακτηριστικό προϊόν της Ίου. Μικρή, πικάντικη, αλμυρή, συλλέγεται τον Ιούνιο και αποθηκεύεται σε ξύδι ή αλάτι.
Η τυροκομική παράδοση του νησιού είναι θησαυρός. Το ξινό –η νιώτικη παραλλαγή της ξινομυζήθρας– έχει υπόξινη γεύση και βουτυράτη υφή. Το κεφαλοτύρι ωριμάζει τουλάχιστον τρεις μήνες, η γραβιέρα από αγελαδινό γάλα έχει ήπιο χαρακτήρα, ενώ το σκοτύρι συνδυάζει μυζήθρα και κεφαλοτύρι με θρούμπι.
Η Ίος παράγει δύο είδη μελιού, θυμαρίσιο, από τις βουνοπλαγιές του βορρά, και ρεικόμελο, από τα νότια. Τα μελίσσια μετακινούνται δύο φορές τον χρόνο, ενώ η παραγωγή δεν εξάγεται – καταναλώνεται εδώ.
Σε ταβέρνες και σπίτια της Ίου, η παράδοση ζει μέσα από συνταγές που μεταφέρονται από γενιά σε γενιά:
- Τσιμέτια – κολοκυθοανθοί γεμιστοί με ρύζι και μυρωδικά.
- Λαδένια – λεπτή πίτα με ντομάτα, κρεμμύδι και θρούμπι.
- Καλασούνια – τηγανητές πίτες με μυζήθρα, μέλι και κανέλα.
- Ρεβιθάδα.
- Κατσικάκι στο φούρνο.
- Αμυγδαλωτά ραντισμένα με ροδόνερο.
- Αυγοκαλάμαρα και ξεροτήγανα με μέλι και ξηρούς καρπούς.
- Μοσέντα, η τοπική καρπουζόπιτα, με σουσάμι και σταφίδες.
- Μελιτίνια με γλυκιά μυζήθρα και μαστίχα.
- Παστέλια με σουσάμι και θυμαρίσιο μέλι.
