Το Αρχαιολογικό Μουσείο Ελευσίνας βρίσκεται εντός του αρχαιολογικού χώρου, στη νότια πλευρά του λόφου της αρχαίας πόλης. Το ιστορικό κτήριο, έργο του αρχιτέκτονα Ιωάννη Μούσση που ολοκληρώθηκε το 1890, προσκαλεί τον επισκέπτη σε ένα ταξίδι σε μία από τις πέντε ιερές πόλεις της αρχαιότητας, γνωστή για τα Ελευσίνια Μυστήρια προς τιμήν της Δήμητρας και της Περσεφόνης.

Γλυπτά και Αναθήματα

Στις αίθουσες ξεχωρίζουν εντυπωσιακά αρχιτεκτονικά μέλη. Κυρίαρχη θέση κατέχει η κολοσσιαία Κιστοφόρος Κόρη, μία από τις Καρυάτιδες που στήριζαν τα Μικρά Προπύλαια, καθώς και η «Φεύγουσα Κόρη» από τον διάκοσμο της Ιεράς Οικίας. Σημαντικά είναι τα αναθήματα των πιστών, όπως το μεγάλο ελευσινιακό ανάγλυφο με τον Τριπτόλεμο, το ρωμαϊκό ανάγλυφο του Λακρατείδη και ο περίφημος πίνακας της Νιννίου, που απεικονίζει την προσέλευση των μυστών. Στη γλυπτική δεσπόζει το ακέφαλο άγαλμα της Δήμητρας (έργο του Αγοράκριτου, 420 π.Χ.), ο Ασκληπιός και ο Αντίνοος, ο ευνοούμενος του Αδριανού.

Επιγραφές και Κεραμική

Ένα ιδιαίτερο ιστορικό τεκμήριο αποτελεί το ψηφισματικό ανάγλυφο του 421 π.Χ. που αναφέρεται στη γεφύρωση της ιερής λίμνης των Ρειτών (σημερινή Κουμουνδούρου). Η συλλογή κεραμικών περιλαμβάνει τελετουργικά αγγεία, όπως κέρνους και πλημοχόες, που χρησιμοποιούνταν αποκλειστικά στη λατρεία.

Ταφικά Ευρήματα και Προαύλιο

Το μουσείο φιλοξενεί σπουδαία ευρήματα από το «Δυτικό» και «Νότιο» νεκροταφείο της Ελευσίνας. Το σημαντικότερο έκθεμα είναι ο Πρωτοαττικός Αμφορέας (650 π.Χ.), γνωστός για την παράσταση της τύφλωσης του Πολύφημου στον λαιμό και τον μύθο του Περσέα στο σώμα. Ξεχωρίζει επίσης η χάλκινη ταφική κάλπη που βρέθηκε σε λίθινη θήκη. Τέλος, στον προαύλιο χώρο εκτίθενται κιονόκρανα, μαρμάρινες δάδες και η εντυπωσιακή σαρκοφάγος με την ανάγλυφη παράσταση του κυνηγιού του Καλυδώνιου κάπρου.