Μια ανοιχτή αρχιτεκτονική εγκυκλοπαίδεια
Στους δρόμους του Πειραιά, ανάμεσα σε αποθήκες, καφενεία και ναυτιλιακά γραφεία, ξεπροβάλλουν μέτωπα από διαφορετικές εποχές: νεοκλασικά, εκλεκτικιστικά, βιομηχανικά και μοντέρνα.
Η πόλη που αναγεννήθηκε μετά το 1834, όταν η Αθήνα έγινε πρωτεύουσα, σχεδιάστηκε με πρότυπο τις ευρωπαϊκές μητροπόλεις: πλατιοί δρόμοι, συμμετρίες, πλατείες και άξονες που οδηγούν στο λιμάνι. Σήμερα σώζονται περισσότερα από 150 νεοκλασικά, αφού τα περισσότερα καταστράφηκαν κατά τους βομβαρδισμούς το 1944.
Στην Καστέλλα, η «Συνοικία του Τσίλερ» ή «Συνοικία των Επαύλεων» άρχισε να οικοδομείται το 1877 από τον θρυλικό Γερμανό αρχιτέκτονα Ερνέστο Τσίλερ και θυμίζει ακόμη την εποχή που ο Πειραιάς φιλοξενούσε την αστική ελίτ της Αθήνας. Τα επιβλητικά αρχοντικά με τα γύψινα ανάγλυφα, τις σπειροειδείς μαρμάρινες σκάλες και τα μπαλκόνια με θέα στο πέλαγος αποπνέουν μια αίσθηση παλαιού μεγαλείου.
Στο κέντρο του Πειραιά, το επιβλητικό κτήριο του Ιδρύματος Αικατερίνης Λασκαρίδη (1917, πρώην Μέγαρο Στρίγγου) στεγάζει μια από τις σημαντικότερες ναυτικές βιβλιοθήκες της χώρας. Το Μέγαρο Βάττη (1924), επί της Ακτής Μιαούλη, και η κατοικία του Σπυρίδωνα Μεταξά (1897, έργο του Τσίλερ) φέρουν περίτεχνες προσόψεις και μεταλλικούς εξώστες που συνδυάζουν την αισθητική της Βιέννης με την ελληνική λιτότητα. Ξεχωριστής αρχιτεκτονικής αξίας είναι και το Μέγαρο του Ναυτικού Απομαχικού Ταμείου δίπλα στην Κεντρική Δημοτική Αγορά.
Στο άκρο του λιμανιού, η Σχολή Ναυτικών Δοκίμων (1905, σχέδια του Τσίλερ, γνωστή ως Βασσάνειο Μέγαρο), συμβολίζει την ακμή της ναυτικής εκπαίδευσης, ενώ το Χατζηκυριάκειο Ορφανοτροφείο (1889) παραμένει ένα από τα πιο επιβλητικά κτήρια φιλανθρωπικής αρχιτεκτονικής της νεότερης Ελλάδας.
Από τα πιο αναγνωρίσιμα σημεία του ορίζοντα της πόλης είναι ο Πύργος του Πειραιά, με ύψος 84 μέτρα, που σηματοδοτεί τη νέα εποχή της πόλης ως μητροπολιτικού προορισμού.
Λίγο πιο πέρα, στην οδό Πολυδεύκους έχει βρει δυναμικό τρόπο έκφρασης η σύγχρονη εικαστική σκηνή, χάρη στη δημιουργία ιδιωτικών αιθουσών τέχνης ανάμεσα σε συνεργεία και καταστήματα με εξοπλισμό του λιμανιού.
Η πόλη που αναγεννήθηκε μετά το 1834, όταν η Αθήνα έγινε πρωτεύουσα, σχεδιάστηκε με πρότυπο τις ευρωπαϊκές μητροπόλεις: πλατιοί δρόμοι, συμμετρίες, πλατείες και άξονες που οδηγούν στο λιμάνι. Σήμερα σώζονται περισσότερα από 150 νεοκλασικά, αφού τα περισσότερα καταστράφηκαν κατά τους βομβαρδισμούς το 1944.
Στην Καστέλλα, η «Συνοικία του Τσίλερ» ή «Συνοικία των Επαύλεων» άρχισε να οικοδομείται το 1877 από τον θρυλικό Γερμανό αρχιτέκτονα Ερνέστο Τσίλερ και θυμίζει ακόμη την εποχή που ο Πειραιάς φιλοξενούσε την αστική ελίτ της Αθήνας. Τα επιβλητικά αρχοντικά με τα γύψινα ανάγλυφα, τις σπειροειδείς μαρμάρινες σκάλες και τα μπαλκόνια με θέα στο πέλαγος αποπνέουν μια αίσθηση παλαιού μεγαλείου.
Στο κέντρο του Πειραιά, το επιβλητικό κτήριο του Ιδρύματος Αικατερίνης Λασκαρίδη (1917, πρώην Μέγαρο Στρίγγου) στεγάζει μια από τις σημαντικότερες ναυτικές βιβλιοθήκες της χώρας. Το Μέγαρο Βάττη (1924), επί της Ακτής Μιαούλη, και η κατοικία του Σπυρίδωνα Μεταξά (1897, έργο του Τσίλερ) φέρουν περίτεχνες προσόψεις και μεταλλικούς εξώστες που συνδυάζουν την αισθητική της Βιέννης με την ελληνική λιτότητα. Ξεχωριστής αρχιτεκτονικής αξίας είναι και το Μέγαρο του Ναυτικού Απομαχικού Ταμείου δίπλα στην Κεντρική Δημοτική Αγορά.
Στο άκρο του λιμανιού, η Σχολή Ναυτικών Δοκίμων (1905, σχέδια του Τσίλερ, γνωστή ως Βασσάνειο Μέγαρο), συμβολίζει την ακμή της ναυτικής εκπαίδευσης, ενώ το Χατζηκυριάκειο Ορφανοτροφείο (1889) παραμένει ένα από τα πιο επιβλητικά κτήρια φιλανθρωπικής αρχιτεκτονικής της νεότερης Ελλάδας.
Από τα πιο αναγνωρίσιμα σημεία του ορίζοντα της πόλης είναι ο Πύργος του Πειραιά, με ύψος 84 μέτρα, που σηματοδοτεί τη νέα εποχή της πόλης ως μητροπολιτικού προορισμού.
Λίγο πιο πέρα, στην οδό Πολυδεύκους έχει βρει δυναμικό τρόπο έκφρασης η σύγχρονη εικαστική σκηνή, χάρη στη δημιουργία ιδιωτικών αιθουσών τέχνης ανάμεσα σε συνεργεία και καταστήματα με εξοπλισμό του λιμανιού.
