Μια πρακτική ανάγκη που δημιούργησε έργα τέχνης
Η υφαντική τέχνη είχε τόση αξία για τις γυναίκες της Αράχοβας, που αποτελούσε βασική ευχή της μάνας προς τη νιόπαντρη κόρη: «Την ευχή μου, κόρη μ’, να ’χεις, αργαλειό να μάθεις, χέρια πόδια να κουνάς, τη σαΐτα να πετάς». Όλες μάθαιναν από μικρές να υφαίνουν – μια ασχολία που τότε αποτελούσε ανάγκη. Ποιος θα έφτιαχνε τα «ρούχα» του σπιτιού και τα προικιά; Παρατηρήστε σήμερα τέτοια υφαντά –πραγματικά έργα τέχνης– και αναλογιστείτε πόσος κόπος και μεράκι χρειάστηκε για να γίνουν.
Πιο ονομαστά είναι τα καρπίτια, δηλαδή τα αραχωβίτικα χαλιά, όμως οι άξιες γυναίκες έφτιαχναν πολλά ακόμη υφαντά, σε αναρίθμητα σχέδια και χρώματα. Κάποτε, δημιουργούσαν μόνες τους ακόμη και το νήμα: έπαιρναν από τους βοσκούς το μαλλί μετά τον «κούρο» των προβάτων και το έπλεναν, το έξαιναν, το λανάριζαν, το έγνεθαν και το χρωμάτιζαν με αγνές βαφές από καρπούς.
Όταν η Αράχοβα έγινε πέρασμα για τους επισκέπτες των Δελφών, η τέχνη είχε ήδη αρχίσει να παρακμάζει. Η Αγγελική Χατζημιχάλη και η Εύα Πάλμερ-Σικελιανού οργάνωσαν το 1927 την πρώτη λαϊκή έκθεση στο χωριό, για να συνταιριάξουν την παράδοση με τις φημισμένες Δελφικές Γιορτές. Το ενδιαφέρον αναζωπυρώθηκε, όμως με τη δημιουργία του Χιονοδρομικού Κέντρου και την έκρηξη του τουρισμού, η υφαντική άρχισε να φθίνει και πάλι.
Όλη την ιστορία και σπουδαία δείγματα της τοπικής υφαντικής τέχνης μπορείτε να δείτε στο Λαογραφικό Μουσείο Αράχοβας, που αποτελεί μια αληθινή κιβωτό παράδοσης. Πέρα από την έκθεση, στον καλοφτιαγμένο χώρο του, συγκεντρώνεται ένα σπάνιο αρχείο σχεδίων του 20ού αιώνα, το οποίο καταχωρίζεται σε βάση δεδομένων ώστε στο μέλλον να είναι διαθέσιμο σε ερευνητές. Εκεί, λειτούργησαν και Εργαστήρια Παραδοσιακών Τεχνών: παλιές υφάντρες δίδασκαν την τέχνη σε νέες Αραχοβίτισσες, διασώζοντας την παράδοση και δίνοντας, παράλληλα, επαγγελματική διέξοδο. Αναμένεται να λειτουργήσουν εκ νέου.
Πιο ονομαστά είναι τα καρπίτια, δηλαδή τα αραχωβίτικα χαλιά, όμως οι άξιες γυναίκες έφτιαχναν πολλά ακόμη υφαντά, σε αναρίθμητα σχέδια και χρώματα. Κάποτε, δημιουργούσαν μόνες τους ακόμη και το νήμα: έπαιρναν από τους βοσκούς το μαλλί μετά τον «κούρο» των προβάτων και το έπλεναν, το έξαιναν, το λανάριζαν, το έγνεθαν και το χρωμάτιζαν με αγνές βαφές από καρπούς.
Όταν η Αράχοβα έγινε πέρασμα για τους επισκέπτες των Δελφών, η τέχνη είχε ήδη αρχίσει να παρακμάζει. Η Αγγελική Χατζημιχάλη και η Εύα Πάλμερ-Σικελιανού οργάνωσαν το 1927 την πρώτη λαϊκή έκθεση στο χωριό, για να συνταιριάξουν την παράδοση με τις φημισμένες Δελφικές Γιορτές. Το ενδιαφέρον αναζωπυρώθηκε, όμως με τη δημιουργία του Χιονοδρομικού Κέντρου και την έκρηξη του τουρισμού, η υφαντική άρχισε να φθίνει και πάλι.
Όλη την ιστορία και σπουδαία δείγματα της τοπικής υφαντικής τέχνης μπορείτε να δείτε στο Λαογραφικό Μουσείο Αράχοβας, που αποτελεί μια αληθινή κιβωτό παράδοσης. Πέρα από την έκθεση, στον καλοφτιαγμένο χώρο του, συγκεντρώνεται ένα σπάνιο αρχείο σχεδίων του 20ού αιώνα, το οποίο καταχωρίζεται σε βάση δεδομένων ώστε στο μέλλον να είναι διαθέσιμο σε ερευνητές. Εκεί, λειτούργησαν και Εργαστήρια Παραδοσιακών Τεχνών: παλιές υφάντρες δίδασκαν την τέχνη σε νέες Αραχοβίτισσες, διασώζοντας την παράδοση και δίνοντας, παράλληλα, επαγγελματική διέξοδο. Αναμένεται να λειτουργήσουν εκ νέου.
