Η «άλλη» Δήλος
Απέναντι από τη Δήλο, η Ρήνεια μοιάζει σχεδόν αμετάβλητη στον χρόνο. Ένα νησί σιωπηλό, διάστικτο από αρχαίους τάφους, ερειπωμένες αγροικίες και ίχνη ανθρώπων που έζησαν, εργάστηκαν ή πέθαναν για χάρη της Δήλου. Εκεί όπου οι Δηλιανοί μετέφεραν τους νεκρούς και τις επιτόκους τους το 426 π.Χ., όταν οι Αθηναίοι διέταξαν την «κάθαρση» του ιερού νησιού. Έκτοτε, η Ρήνεια έγινε η νεκρόπολη της Δήλου.
Καθώς πλησιάζετε με πλοιάριο, η γη ανοίγει σε κυματισμούς χαμηλών λόφων. Στη δυτική ακτή, εκτείνεται η αρχαία νεκρόπολη, από τη Γλαροπούντα ως τον όρμο του Κάτω Γενεράλη. Ανάμεσα στα χαμηλά ξερολιθικά άνδηρα, θα διακρίνετε σαρκοφάγους, ταφικούς περιβόλους, δεξαμενές και βάθρα. Εδώ βρίσκεται και ο περίφημος «Βόθρος της Κάθαρσης», όπου οι Αθηναίοι συγκέντρωσαν τα οστά των Δηλίων, καθώς και ο υπόγειος Τάφος με Κόγχες, ένα μνημείο που θυμίζει λαβύρινθο.
Λίγο νοτιότερα, ο ταφικός περίβολος με τη σαρκοφάγο της Ρωμαίας Τερτίας Ωραρίας Τρυφέρας και τη δεξαμενή των τελετουργιών της αφηγείται μια άλλη εποχή: τη ρωμαϊκή Ρήνεια, πιο κοσμική αλλά εξίσου ιερή. Κοντά της, ανάμεσα στα ερείπια, στέκει ο Λέοντας της Ρήνειας, φύλακας του χώρου.
Στην κορυφή του λόφου Χωμασοβούνι, με θέα προς τη Δήλο, βρισκόταν το ιερό της Άρτεμις, η οποία σύμφωνα με τον ομηρικό ύμνο στον Απόλλωνα, γεννήθηκε στη Ρήνεια και προστάτευε το νησί. Γύρω του διακρίνονται θεμέλια, μαρμάρινα μέλη, θραύσματα γλυπτών πτηνών, μαρτυρίες μιας λατρείας που συνδέει τη Ρήνεια με τη Δήλο μέσα από το φως και τη σιωπή.
Αργότερα, στους βυζαντινούς και νεότερους χρόνους, το νησί γνώρισε κι άλλες ζωές: το κάστρο των Ιπποτών του Αγίου Ιωάννη τον 14ο αιώνα και το λοιμοκαθαρτήριο της Καραντίνας, όπου στον 19ο αιώνα έμεναν πλοία σε απομόνωση.
Η πρόσβαση στο νησί συνιστάται να γίνεται με συνοδό αρχαιολόγο ή ερευνητή. Καθώς επιστρέφετε με το καΐκι προς τη Μύκονο, παρατηρήστε τη σιωπή του που μοιάζει να σας κοιτάει στα μάτια – ή την ψυχή.
Καθώς πλησιάζετε με πλοιάριο, η γη ανοίγει σε κυματισμούς χαμηλών λόφων. Στη δυτική ακτή, εκτείνεται η αρχαία νεκρόπολη, από τη Γλαροπούντα ως τον όρμο του Κάτω Γενεράλη. Ανάμεσα στα χαμηλά ξερολιθικά άνδηρα, θα διακρίνετε σαρκοφάγους, ταφικούς περιβόλους, δεξαμενές και βάθρα. Εδώ βρίσκεται και ο περίφημος «Βόθρος της Κάθαρσης», όπου οι Αθηναίοι συγκέντρωσαν τα οστά των Δηλίων, καθώς και ο υπόγειος Τάφος με Κόγχες, ένα μνημείο που θυμίζει λαβύρινθο.
Λίγο νοτιότερα, ο ταφικός περίβολος με τη σαρκοφάγο της Ρωμαίας Τερτίας Ωραρίας Τρυφέρας και τη δεξαμενή των τελετουργιών της αφηγείται μια άλλη εποχή: τη ρωμαϊκή Ρήνεια, πιο κοσμική αλλά εξίσου ιερή. Κοντά της, ανάμεσα στα ερείπια, στέκει ο Λέοντας της Ρήνειας, φύλακας του χώρου.
Στην κορυφή του λόφου Χωμασοβούνι, με θέα προς τη Δήλο, βρισκόταν το ιερό της Άρτεμις, η οποία σύμφωνα με τον ομηρικό ύμνο στον Απόλλωνα, γεννήθηκε στη Ρήνεια και προστάτευε το νησί. Γύρω του διακρίνονται θεμέλια, μαρμάρινα μέλη, θραύσματα γλυπτών πτηνών, μαρτυρίες μιας λατρείας που συνδέει τη Ρήνεια με τη Δήλο μέσα από το φως και τη σιωπή.
Αργότερα, στους βυζαντινούς και νεότερους χρόνους, το νησί γνώρισε κι άλλες ζωές: το κάστρο των Ιπποτών του Αγίου Ιωάννη τον 14ο αιώνα και το λοιμοκαθαρτήριο της Καραντίνας, όπου στον 19ο αιώνα έμεναν πλοία σε απομόνωση.
Η πρόσβαση στο νησί συνιστάται να γίνεται με συνοδό αρχαιολόγο ή ερευνητή. Καθώς επιστρέφετε με το καΐκι προς τη Μύκονο, παρατηρήστε τη σιωπή του που μοιάζει να σας κοιτάει στα μάτια – ή την ψυχή.
