Καφενείο Πανελλήνιον: Μια μικρογραφία της Ελληνικής κοινωνίας

Συνέντευξη με τον σκηνοθέτη Λεωνίδα Κωνστανταράκο, στο πλαίσιο της δράσης του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, Thessaloniki goes to Cannes.

1)  Πώς εμπνευστήκατε την ταινία Πανελλήνιον; Το Πανελλήνιο είναι υπαρκτό καφενείο ή είναι δημιούργημα της φαντασίας σας;

Το "Πανελλήνιον" είναι ένα υπαρκτό παραδοσιακό καφενείο, γνωστό στον κόσμο των Εξαρχείων καθότι βρίσκεται απέναντι απ' το πάλαι ποτέ Χημείο (νυν Παιδαγωγική) επί της οδού Μαυρομιχάλη. Οι θαμώνες του, φανατικοί εμπειρικοί σκακιστές και φιλόσοφοι της καθημερινότητας, είναι επίσης υπαρκτά πρόσωπα  που πρωταγωνιστούν στην ταινία. Ως θαμώνες κι εμείς επί σειρά ετών, τους θεωρούμε φίλους μας και θέλουμε να δικαιώσουμε δια του φακού όσους η ζωή αδίκησε. Η κινηματογράφησή μας εμπεριέχει στοιχεία "παρατήρησης", αλλά κατά βάση στοχεύει στην υπέρβαση του ρεαλισμού μέσω "στημένων" σκηνών -με τους ήρωες σε ρόλο ηθοποιού του εαυτού τους- και μέσω της αναπαράστασης μύχιων πόθων και ονείρων τους σε φιλμ super8. Εν ολίγοις, το Πανελλήνιον της ταινίας και οι άνθρωποί του είναι όντα αυθεντικά χωρίς να είναι ακριβώς "πραγματικά". Ανήκουν πλέον στο σύμπαν του κινηματογράφου.

2)  Πώς σας εμπνέει η Ελλάδα στην καλλιτεχνική σας δημιουργία;

Η Ελλάδα δεν εμπνέει απλώς υπό μια αφηρημένη έννοια, αλλά ορίζει και καθορίζει κάθε έργο τέχνης που γεννιέται σε αυτόν τον τόπο και είναι ειλικρινές∙ γιατί εκείνο δεν μπορεί παρά να συνομιλεί με το περιβάλλον γύρω του και να εκφράζει αυτό που νιώθει και ξέρει καλύτερα. Μία ταινία που διαδραματίζεται μέσα σε ένα παραδοσιακό καφενείο όπου οι άνθρωποι παίζουν σκάκι πίνοντας, τρώγοντας και γελώντας καθώς τσακώνονται και τραγουδούν, θέλοντας και μη εξερευνά πτυχές της ελληνικότητας. Και μέσω ενός αιωνοβίου χώρου που φυλάττει εντός του έναν συγκεκριμένο «τόπο» και «τρόπο» που θαλασσοπνίγεται μέσα στον καταιγισμό της σύγχρονης πραγματικότητας, μπορεί κανείς σε παγκόσμιο επίπεδο πια να μιλήσει για έναν κόσμο που χάνεται στο κατώφλι της ανάδυσης ενός καινούριου.