ΙΕΕΕ-ΕΙΜ/Λ. Παπανικολάτος
ΑΘΗΝΑ

Εθνικό Ιστορικό Μουσείο

Αντικείμενό του, η ιστορία του νεότερου Ελληνισμού

Το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο στεγάζεται μόνιμα στο Μέγαρο της Παλαιάς Βουλής στην οδό Σταδίου (πλατεία Κολοκοτρώνη) στο κέντρο της Αθήνας. Αντικείμενό του, η ιστορία του νεότερου Ελληνισμού: η περίοδος της οθωμανικής και φραγκικής κυριαρχίας, η Επανάσταση του 1821, οι απελευθερωτικοί αγώνες, η δημιουργία του ανεξάρτητου κράτους, η πολιτική, κοινωνική και πνευματική εξέλιξη του Ελληνισμού μέχρι σήμερα.


Η Ιστορία του Μουσείου

Το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο ιδρύθηκε το 1884 από την Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος*. Η έναρξη της λειτουργίας του είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την πρώτη επίσημη δημόσια παρουσία της Εταιρείας, την Έκθεσιν Μνημείων του Ιερού Αγώνος. Στην έκθεση αυτή παραχώρησαν αντικείμενα οι οικογένειες των αγωνιστών του 1821 αλλά και κρατικοί φορείς, όπως τα Υπουργεία Στρατιωτικών και Ναυτικών. Τα περισσότερα από τα αντικείμενα αυτά μετά το πέρας της έκθεσης δωρήθηκαν στο Μουσείο της ΙΕΕΕ, αποτελώντας τον κεντρικό πυρήνα του.

Αρχικά το Μουσείο λειτουργούσε σε αίθουσες του Μετσοβίου Πολυτεχνείου. Στις παραμονές του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου για προληπτικούς λόγους οι συλλογές συσκευάστηκαν και φυλάχθηκαν στα υπόγεια του Πολυτεχνείου και σε ιδιωτικούς χώρους. Μεταπολεμικά λειτούργησε μία πρόχειρη έκθεση στη Στέγη Απόρων Κορασίδων, στην οδό Βασιλίσσης Αμαλίας. Από το 1962 το Μουσείο στεγάζεται μόνιμα στο Μέγαρο της Παλαιάς Βουλής.


Μόνιμη Έκθεση

Στη μόνιμη έκθεση του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου διαγράφεται η ιστορική πορεία του Ελληνισμού από την Άλωση της Κωνσταντινούπολης (1453) μέχρι τον Ελληνοϊταλικό πόλεμο του 1940-1941, μέσα από ζωγραφικά και χαρακτικά έργα, σημαίες και όπλα από τους εθνικούς απελευθερωτικούς αγώνες, προσωπικά αντικείμενα ιστορικών προσωπικοτήτων, έγγραφα και φωτογραφίες, οικιακά σκεύη και εργαλεία καθώς και παραδοσιακές φορεσιές και έργα της νεοελληνικής χειροτεχνίας.


Τα παραρτήματα του ΕΙΜ στην Ύδρα

Το 1979 ο Παντελής Κουντουριώτης, απόγονος του Υδραίου πρόκριτου Λαζάρου Κουντουριώτη, κληροδοτεί στην ΙΕΕΕ το οικογενειακό του αρχοντικό στην Ύδρα με προοπτική να λειτουργήσει ως Μουσείο. Από το 2001 η Ιστορική Οικία Λαζάρου Κουντουριώτη λειτουργεί ως παράρτημα του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου.
Το 2007 ο ζωγράφος, ακαδημαϊκός και δάσκαλος Παναγιώτης Τέτσης δώρισε στην ΙΕΕΕ το σπίτι των παππούδων του στην Ύδρα, με σκοπό να δημιουργηθεί, μετά τον θάνατό του, ένα μουσείο που θα στεγάσει το ατελιέ και τα έργα του. Σήμερα η Οικία & Ατελιέ Τέτση είναι επισκέψιμη σε όποιον το ζητήσει, σε συνεργασία με το προσωπικό της Οικίας Κουντουριώτη.

*Η Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος

Η Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος είναι η ψυχή πίσω από τη λειτουργία του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου. Ιδρύθηκε το 1882, σε μία εποχή οικονομικής και κοινωνικής ανέλιξης του ελληνικού κράτους. Ιδρυτικά μέλη της ήταν επιφανείς εκπρόσωποι των επιστημών, των γραμμάτων και των τεχνών της εποχής. Σκοπός της, η συλλογή, διαφύλαξη και προβολή κειμηλίων και μαρτυριών που φωτίζουν την ιστορία του νεότερου Ελληνισμού. Η Εταιρεία προέβη άμεσα στη σύσταση Μουσείου, Αρχείου και Βιβλιοθήκης. Παράλληλα, από το 1883 εξέδιδε επιστημονικό περιοδικό, το Δελτίον της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος, με μελέτες ιστορικού και λαογραφικού περιεχομένου.