Αναζήτηση
Χάρτης
Επιλογή χρώματος
Προσβασιμότητα
ΚΟΖΑΝΗ

Μοναδικές βιβλιοθήκες και μουσεία της Κοζάνης

Η περιοχή της Κοζάνης προσφέρει στον επισκέπτη πολλές ευκαιρίες να ανακαλύψει την Ιστορία της, την πολύ μακρινή έως την πρόσφατη. Αρχαιολογικοί τόποι, μουσεία και βιβλιοθήκες, αλλά και μικρές λαογραφικές συλλογές αποτυπώνουν μια διαδρομή ίσως και δύο εκατομμυρίων χρόνων, από την εποχή των γιγάντιων Μαστόδοντων μέχρι τις ημέρες μας.

Η Κοβεντάρειος Δημοτική Βιβλιοθήκη Κοζάνης αποτελεί το στολίδι της πόλης, καθώς ο πλούτος και το εύρος του περιεχομένου της την κατατάσσουν στις κορυφαίες βιβλιοθήκες της Ελλάδας. Οι απαρχές της δημιουργίας της βρίσκονται στον 17ο αιώνα, όταν η Κοζάνη αναδεικνύεται σε ισχυρό οικονομικό αλλά και πνευματικό κέντρο της Δυτικής Μακεδονίας. Από τους 440 τόμους που μετρά ο πρώτος χειρόγραφος κατάλογος της σχολικής βιβλιοθήκης του «Ελληνομουσείου» το 1690, σήμερα φιλοξενεί στο ολοκαίνουριο, εξαιρετικού σχεδιασμού, κτίριό της περισσότερα από 120.000 βιβλία, χειρόγραφα, κώδικες, χάρτες, εφημερίδες και περιοδικά. Ανάμεσά τους εκδόσεις έργων του Αριστοτέλη του 15ου αιώνα, αντίτυπο της 12φυλλης Χάρτας του Ρήγα Βελεστινλή (1797), ο παγκόσμιος χάρτης του Άνθιμου Γαζή (1800) και πολλά ακόμα σπάνια έντυπα. Περιλαμβάνει ακόμα χιλιάδες σύγχρονους τίτλους βιβλίων και περιοδικών, που μπορεί κανείς να δανειστεί ή να διαβάσει στα φιλόξενα αναγνωστήριά της, ενώ στο τμήμα του Μουσείου τα εκθέματα σκιαγραφούν την ιστορία και την εξέλιξη της πόλης.   

Το Ιστορικό-Λαογραφικό και Φυσικής Ιστορίας Μουσείο της Κοζάνης δημιουργήθηκε το 1969 με πρωτοβουλία του Συνδέσμου Γραμμάτων και Τεχνών Νομού Κοζάνης, ο οποίος έχει και την ευθύνη της λειτουργίας του. Στεγάζεται σε ιδιόκτητο κτίριο, στο κέντρο της πόλης, χτισμένο σε ύφος μακεδονικού αρχοντικού και σε έξι επίπεδα φιλοξενεί εκθέματα από την προϊστορία μέχρι και τη σύγχρονη εποχή. Πετρώματα, απολιθώματα φυτών και ζώων, μια συλλογή με 220 αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά της Κοζάνης, ταριχευμένα ζώα από διάφορα μέρη του κόσμου στο Τμήμα Φυσικής Ιστορίας, αντικείμενα, εργαλεία, όπλα και νομίσματα από τη Νεολιθική Εποχή μέχρι το τέλος του Βυζαντίου, αλλά και ενθυμήματα των εθνικών αγώνων μέχρι τη γερμανική Κατοχή στο Αρχαιολογικό και το Ιστορικό Τμήμα κεντρίζουν το ενδιαφέρον του επισκέπτη. Τα επίπεδα που στεγάζουν το Λαογραφικό Τμήμα, με πανέμορφες παραδοσιακές φορεσιές, αναπαραστάσεις εργαστηρίων και μαγαζιών, αλλά και ολόκληρων δωματίων με τη διακόσμησή τους προκαλούν ίσως τη μεγαλύτερη εντύπωση.

Η Αιανή υπήρξε σημαντική πόλη της Ανω Μακεδονίας, πρωτεύουσα του βασιλείου των Ελιμιωτών, χτισμένη μερικές εκατοντάδες μέτρα μακριά από τη σημερινή κωμόπολη, σε μια περιοχή που κατοικείται τουλάχιστον από την Ύστερη Εποχή του Χαλκού. Τα μεγάλης σημασίας ευρήματα από τις ανασκαφές στην αρχαία πόλη αλλά και στην ευρύτερη περιοχή, που χρονικά καλύπτουν περίοδο από το 6000 π.Χ. έως τον 2ο αιώνα μ.Χ , φιλοξενούνται στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Αιανής, το οποίο άρχισε να λειτουργεί το 2002. Ο Αρχαιολογικός Χώρος της αρχαίας πόλης καθώς και η κοντινή Νεκρόπολη είναι επίσης επισκέψιμα.

Το Παλαιοντολογικό-Ιστορικό Μουσείο της Πτολεμαΐδας φιλοξενεί στις αίθουσές του ευρήματα από τη λεκάνη της Εορδαίας, αλλά και την ευρύτερη περιοχή, των οποίων η ηλικία φτάνει ή μπορεί και να ξεπερνά τα 3 εκατομμύρια χρόνια. Επίσης, διαθέτει και μια ενδιαφέρουσα συλλογή με έργα σημαντικών Ελλήνων ζωγράφων, όπως των Μώραλη, Βακαλό, Τέτση κ.ά.

Η Παλαιοντολογική Συλλογή Σιάτιστας, η δημιουργία της οποίας ξεκίνησε στις αρχές του 20ού αιώνα, αποτελείται από παλαιοντολογικά ευρήματα της περιοχής, με σημαντικότερο ίσως τον «ελέφαντα του Καλονερίου». Πρόκειται για μέρος κρανίου ελέφαντα με ολόκληρους τους χαυλιόδοντές του, ηλικίας 125.000 ετών. Αξιόλογα εκθέματα επίσης συναντάμε στο Εκκλησιαστικό Μουσείο Σιάτιστας, που περιλαμβάνουν εικόνες, ξυλόγλυπτα, αντικείμενα μικροτεχνίας, κώδικες, χειρόγραφα, βιβλία και άμφια, ενώ η Βοτανική Συλλογή Σιάτιστας συγκεντρώνει περισσότερα από 500 φυτά της σπάνιας χλωρίδας του όρους Μπούρινος.

Η βυζαντινή καστροπολιτεία των Σερβίων, χτισμένη σε οχυρή θέση, σε λόφο πάνω από τη σημερινή κωμόπολη, που έλεγχε την κοιλάδα του Αλιάκμονα και το πέρασμα για τα στενά του Σαραντάπορου, αξίζει σίγουρα μια επίσκεψη, για την υπέροχη θέα που προσφέρει.

Λιγότερο ή περισσότερο οργανωμένα Λαογραφικά Μουσεία και συλλογές, που συνήθως λειτουργούν με τη φροντίδα των τοπικών πολιτιστικών συλλόγων, θα συναντήσει ο επισκέπτης στα Σέρβια, στο Βελβεντό, στην Καστανιά, στη Μεσσιανή, στην Εράτυρα, στον Χορηγό, στο Σκαλοχώρι και τον Αυγερινό.