Ο μεγαλύτερος γνωστός πληθυσμός της, διωγμένος από τον άνθρωπο, έχει εναποθέσει εδώ τις ελπίδες για την επιβίωσή του, καθώς η πλούσια χλωρίδα και πανίδα των ερημονήσων με τις απρόσιτες βραχώδεις ακτές και σπηλιές είναι ιδανική για την τροφή και την αναπαραγωγή της.
Αγαπημένα ζώα του Ποσειδώνα και του Απόλλωνα, οι φώκιες monachus monachus απαντώνται σε αρχαία ελληνικά νομίσματα ή σε αποσπάσματα της Ομήρου Οδύσσειας. Παλαιότερα λιάζονταν κατά κοπάδια στις αμμουδερές ελληνικές ακτές. Η απειλητική όμως παρουσία του ανθρώπου στις παραλίες, τις ανάγκασε να αναζητήσουν απάνεμα λημέρια σε έρημα νησιά με κουφωτές σπηλιές που υπάρχουν σε αφθονία στη χώρα μας.
Σε αυτές τις φυσικές «κρυψώνες» η φώκια «Μοναχός» γεννάει ένα μόνο μικρό κάθε φορά! Τα όμορφα θηλαστικά γεννιούνται μαύρα με ένα λευκό σημάδι στη κοιλιά τους. Δύο μήνες μετά, αλλάζουν χρώμα και ντύνονται στα γκρι ή μπεζ σαν τις ενήλικες. Για να εξασφαλίσουν τη τροφή τους επιτίθενται σε δίχτυα, ακολουθούν ψαρόβαρκες και μεταναστευτικά είδη ψαριών. Αυτή όμως η πρακτική αποτελεί και έναν από τους μεγαλύτερους κινδύνους για τη ζωή τους, καθώς ασυνείδητοι ψαράδες θανατώνουν τα μοναδικά αυτά πλάσματα γιατί τα θεωρούν υπαίτια για την καταστροφή των διχτυών τους. Επιπλέον, η καταστροφή των βιοτόπων της λόγω της παράνομης αλιείας και της ρύπανσης έχουν οδηγήσει τις μεσογειακές φώκιες στην εξαφάνιση με το θλιβερό προνόμιο να συγκαταλέγονται μεταξύ των 6 πλέον απειλούμενων θηλαστικών στον κόσμο.
Συχνά, τραυματισμένες, άρρωστες ή ορφανές φώκιες περισυλλέγονται από τις ελληνικές θάλασσες για να οδηγηθούν στο χωριό Στενή Βάλα της Αλοννήσου όπου λειτουργεί το Κέντρο Περίθαλψης και Επανένταξης της φώκιας. Εδώ, η ειδική ομάδα διάσωσης θα δώσει τις πρώτες βοήθειες και την κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή ώστε να επιστρέψουν υγιείς στο φυσικό τους περιβάλλον.
Εκτός από τις Σποράδες, οι μοναχικοί αυτοί ταξιδιώτες της θάλασσας απαντώνται σε όλες τις Κυκλάδες, ιδίως στις νοτιοδυτικές. Ιδιαίτερα η Κίμωλος και η γειτονική Πολύαιγος φιλοξενούν στις θαλάσσιες σπηλιές τους έναν αξιόλογο πληθυσμό που καταφεύγει εδώ για να ξεκουραστεί και να γεννήσει τα μικρά του. Για το λόγο αυτό, η περιοχή έχει ενταχθεί στο Δίκτυο Natura 2000 και γίνονται έντονες προσπάθειες για τη δημιουργία προστατευόμενης περιοχής με την ονομασία Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Κιμώλου.
Η μεσογειακή φώκια Monachus monachus είναι από τα μεγαλύτερα είδη φώκιας στον κόσμο. Έχει μήκος γύρω στα 2,5 μέτρα και ζυγίζει περίπου 300 κιλά. Μπορεί να φτάσει σε ηλικία τα 45 χρόνια. Το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού της φιλοξενείται στα ελληνικά νερά και υπολογίζεται περίπου σε 250 με 300 άτομα. Η μεσογειακή φώκια προτιμά βραχώδεις και δυσπρόσιτες ακτές νησιών ή παράκτιων περιοχών, γι` αυτό οι περισσότερες βρίσκονται στις Σποράδες, τις Νοτιοδυτικές Κυκλάδες, το Ιόνιο και τα Δωδεκάνησα. Ζουν μόνο σε καθαρό και μη μολυσμένο νερό, οπότε η παρουσία της Monachus monachus στην Ελλάδα είναι δείκτης υγείας του θαλάσσιου περιβάλλοντος και μέρος της πλούσιας βιοποικιλότητάς του.