In order to bring you the best possible user experience, this site uses Javascript. If you are seeing this message, it is likely that the Javascript option in your browser is disabled. For optimal viewing of this site, please ensure that Javascript is enabled for your browser.

Μιτάτα

Τα ιγκλού του Ψηλορείτη

Στα ορεινά της Κρήτης, διάσπαρτα στις πλαγιές του Ψηλορείτη, συναντάμε τα μιτάτα∙ μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα αρχιτεκτονική μορφή με πανάρχαιες ρίζες, καθότι η κατασκευαστική τους μέθοδος είναι πανομοιότυπα με αυτή των μινωικών θολωτών τάφων. Γκριζοπράσινες ασβεστολιθικές σχιστόπλακες, υλικό σκληρό αλλά υπάκουο στα χέρια του ντόπιου πρωτομάστορα, λαξεύονται με μαεστρία και τοποθετούνται περίτεχνα η μια πάνω στην άλλη, δημιουργώντας αριστοτεχνικά θολωτά δημιουργήματα. Η απουσία λάσπης ή οποιουδήποτε άλλου συνεκτικού υλικού δεν τα εμποδίζει να στέκονται ακλόνητα για ολόκληρες γενιές – το πιο παλιό μιτάτο βρίσκεται στη Νίδα και έχει χάραγμα 1841 – και να αποτελούν το κέντρο της ποιμενικής ζωής.

Μιτάτα

Μιτάτα, το δεύτερο σπίτι των βοσκών

Οι πέτρινες αυτές κυψέλες αποτελούν το ορεινό καταφύγιο του βοσκού για να αντέξει το χιόνι, τους δυνατούς βοριάδες που μαστιγώνουν το «ιερό» βουνό αλλά και τα ανελέητα λιοπύρια. Η αναζήτηση ενός «σκιανού», δηλαδή μιας προφυλαγμένης στέγης , ώθησε τους ανθρώπους του πέτρινου αυτού κόσμου να οικοδομήσουν ξερολιθικά απανεμίδια. Η χαμηλή πόρτα, το μοναδικό άνοιγμα του μιτάτου, είναι σε θέση νοτική – ποτέ με βόρειο προσανατολισμό – λόγω των επικρατούντων ανέμων. Εξωτερικά αποτελείται από τέσσερις βασικούς χώρους: το κύριο μιτάτο, τον κούμο, το τυροκέλι (όπου φυλάσσεται και ωριμάζει το τυρί) και τη μάντρα για τη φύλαξη των ζώων. Μέσα στο κύριο μιτάτο γίνεται η επεξεργασία του γάλακτος (το τυροκομιό) για να βγει η φρέσκια γραβιέρα, ο ανθότυρος, η κρητική μαλάκα… Στο κέντρο υπάρχει πάντα μια εστία (φωτιά). Ακτινωτά της εστίας οι βοσκοί στρώνουν τις κλίνες τους με κλαριά και θάμνους και από πάνω τοποθετούν βαριές κάπες. Το καζάνι της τυροκομικής, τοποθετημένο σε ευρύχωρη παραστιά, βρίσκεται συνήθως αριστερά της πόρτας. Στη κορυφή του θόλου υπάρχει ένα μικρό άνοιγμα, ο ανηφοράς, για τον φωτισμό και την έξοδο του καπνού.

Μιτάτα

Η ζωή και το γλέντι στα μιτάτα

Δύσκολη η ζωή εδώ πάνω! Το τραχύ τοπίο, η ελάχιστη βλάστηση, οι δύσκολες καιρικές συνθήκες έχουν χαλκεύσει τους ανθρώπους του Ψηλορείτη. Αψείς, περήφανοι, ελεύθεροι, σε αρμονία με τη δωρικότητα του στιβαρού τοπίου, στέκουν αγέρωχοι στις κορυφές του βουνού ανάμεσα σε γη και ουρανό, ξανοίγοντας τα πέρατα∙ φρουροί ακοίμητοι∙ παντοτινοί αντάρτες κόντρα στα στοιχεία της φύσης. Ο Ψηλορείτης αποτελεί το κέντρο του κόσμου για τους βοσκούς του. 

Μιτάτα

Εδώ τυροκομούν, εδώ «ψήνουν» τη ρακή τους, εδώ κατά την άνοιξη κάνουν τη κουρά (κούρεμα) των προβάτων. Αυτές οι δραστηριότητες, που διατηρούνται αναλλοίωτες στο χρόνο, δίνουν το σύνθημα για γλέντια τρικούβερτα: δοξαριές, μαντινάδες και ριζίτικα τραγούδια αντηχούν στις πλαγιές. Το αντικριστό κρέας – ο παραδοσιακός μεζές του βουνού – έχει την τιμητική του. Το τσιγαριαστό κρέας, το πιλάφι, το βραστό και το δυνατό κόκκινο κρασί κατέχουν περίοπτη θέση στις τάβλες που μένουν στρωμένες όλη μέρα για να φιλοξενήσουν τις παρέες, τις κουβέντες, τη μάζωξη. Αποκορύφωμα είναι η Γιορτή του Μιτάτου, μια μεγάλη γιορτή που προετοιμάζεται από μέρες. Ανήμερα του Αγίου Μάμα που είναι ο προστάτης των βοσκών συναθροίζονται οι οικογένειες, οι φίλοι και οι συγγενείς για να γιορτάσουν το επάγγελμά τους και να ανάψουν ένα κερί στον άγιό τους μέσα σε κλίμα γιορτής και γλεντιού, σε κλίμα φιλοξενίας και προσφοράς.

explore Greece by region

Γρήγορη αναζήτηση »
 
Η ιστοσελίδα visitgreece.gr του ΕΟΤ είναι η επίσημη ιστοσελίδα προβολής του ελληνικού τουρισμού, με πολλές πληροφορίες για τουριστικούς προορισμούς της Ελλάδας, όπως πόλεις, παραλίες, καθώς και δραστηριότητες, εκδηλώσεις και πολλά πολλά άλλα!

Το περιεχόμενο αυτών των σελίδων αποτελεί πvευματική ιδιοκτησία του ΕΟΤ και απαγορεύεται η αναδημοσίευση μέρους ή του συνόλου του με οποιοδήποτε τρόπο.
Για πληροφορίες info@visitgreece.gr. All Rights Reserved. GNTO © 2020.