In order to bring you the best possible user experience, this site uses Javascript. If you are seeing this message, it is likely that the Javascript option in your browser is disabled. For optimal viewing of this site, please ensure that Javascript is enabled for your browser.

Ναυτικά και θαλασσινά μουσεία

Μια ιστορία 5.000 χρόνων



Από την Κρήτη στο Αιγαίο και από κει στο Ιόνιο. Από τον Όμηρο στην Ενετοκρατία και από κει στο σήμερα. Όλα αλλάζουν μέσα στο χώρο και στο χρόνο, εκτός από τη σχέση του Έλληνα με τη θάλασσα. Μια χώρα όπως η δική μας, που βρέχεται από τρία πελάγη, που έχει 3.000 νησιά ή νησίδες και 16.000 χιλιόμετρα ακτών, δε μπορεί παρά να έχει ειδική σχέση με τη θάλασσα. Όλη αυτή η πολυσχιδής σχέση με τη θάλασσα, αποτυπώνεται στα Ναυτικά Μουσεία και τα Μουσεία της Θάλασσας, διάσπαρτα στις τέσσερις γωνιές της ελληνικής γης.

Το μεγαλύτερο από όλα είναι το Ναυτικό Μουσείο Ελλάδος, που στεγάζεται σε κτήριο της Μαρίνας Ζέας, στη Φρεαττύδα. Εδώ συνοψίζεται με εντυπωσιακό τρόπο η ναυτική πορεία του ελληνισμού μέσα στους αιώνες. Ο επισκέπτης μπορεί να δει έργα των σημαντικότερων θαλασσογράφων μας, όπως του Βολανάκη, τη ναυτική δραστηριότητα των Ελλήνων μέσα από διάφορα εκθέματα από την προϊστορία έως τις μέρες μας, αλλά και μια μεγάλη συλλογή χαρτών από τον 16ο αιώνα. Αξιόλογη είναι επίσης και η συλλογή κεντημάτων, που εκφράζει με γλαφυρό τρόπο τη σχέση του λαού μας με τη θάλασσα, αλλά και τον πόθο της γυναίκας για την επιστροφή του ναυτικού στο σπίτι. Η παιδαγωγική διάσταση του Μουσείου είναι σημαντική και συμπληρώνεται με την αξιόλογη ναυτική βιβλιοθήκη του Μουσείου, αλλά και με τα εκπαιδευτικά του προγράμματα.

Η ανάδειξη της πολεμικής ναυτικής μας ιστορίας αποτελεί έναν από τους βασικούς στόχους του Ιδρύματος Άλσους Ελληνικής Ναυτικής Παράδοσης, που ιδρύθηκε το 1993. Σήμερα, μεταξύ άλλων, εποπτεύει και το Άλσος Ναυτικής Παράδοσης στον Φλοίσβο, στο οποίο ελλιμενίζονται ιστορικά σκάφη, όπως είναι το αντιτορπιλικό Βέλος (σήμερα λειτουργεί ως Μουσείο Αντιδικτατορικού Αγώνα), το μοναδικό αντίγραφο αρχαίας τριήρους ‘Ολυμπιάς’, το μοναδικό καλωδιακό ατμόπλοιο ‘Θαλής ο Μιλήσιος’ (κατασκευάστηκε στις ΗΠΑ το 1909) και άλλα καράβια εποχής.



Το σημαντικότερο όμως ίσως ‘έκθεμα’ του Άλσους είναι το Θωρηκτό Αβέρωφ, το πλοίο-απελευθερωτής της Λήμνου, του Αγίου Όρους, των νησιών του βορείου και ανατολικού Αιγαίου (Θάσος, Σαμοθράκη, Ίμβρος, Τένεδος, Αγ. Ευστράτιος, Μυτιλήνη, Χίος). Σήμερα λειτουργεί ως «Πλωτό Ναυτικό Μουσείο ‘Θωρηκτό Γ.Αβέρωφ’».



Το Ναυτικό Μουσείο Χίου αναδεικνύει τη ναυτική ιστορία του νησιού, δίνοντας έμφαση στην περίοδο από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και μετά, όταν η απόκτηση των αμερικανικών πλοίων Λίμπερτυς έδωσαν ώθηση στη ναυτική οικονομική ανασυγκρότηση. Στο μουσείο βρίσκεται και η μικρή συλλογή της Προοδευτικής Εκπολιτιστικής Ένωσης Βροντάδου, που περιλαμβάνει μοντέλα, όργανα και πίνακες πλοίων.

Η ιστορία της Χίου είναι αναπόσπαστα δεμένη με την ιστορία των Οινουσσών. Το Ναυτικό Μουσείο Οινουσσών αποτυπώνει αυτή τη σχέση, αλλά κυρίως παρουσιάζει τη μεγάλη ναυτική παράδοση του νησιού. Στο αρχικό υλικό του Ναυτικού Μουσείου έχουν προστεθεί νεότερα μοντέλα πλοίων, καθώς και η περίφημη συλλογή του Αντώνη Λαιμού. Στα εκθέματα περιλαμβάνεται η Συλλογή πλοίων των ναπολεόντειων χρόνων, φτιαγμένων από Γάλλους αιχμαλώτους στις φυλακές της Αγγλίας, η Συλλογή από όπλα ταξιδιωτών και όπλων μάχης του 18ου και 19ου αιώνα και η Συλλογή πινάκων ζωγραφικής του Αριστείδη Γλύκα.

Το Ναυτικό μουσείο Οίας στη Σαντορίνη είναι ένα μουσείο με μεγάλη ιστορική αξία. Στις αίθουσές του φιλοξενούνται σχέδια από τους Σαντορινιούς ταρσανάδες, ακρόπρωρα, σκαλιστές ναυτικές κασέλες, σπάνια έγγραφα, χάρτες, ναυλοσύμφωνα, προικοσύμφωνα και διαθήκες ναυτικών, εξάντες και διάφορα μικροαντικείμενα καθημερινής χρήσης από παλιά ιστιοφόρα. Επικεντρώνεται κυρίως στο 19ο αιώνα.

Στο Ναυτικό Μουσείο Μήλου, μπορείτε να βρείτε την Ειρήνη. Την περίφημη ψαρόβαρκα που συγκεντρώνει το ενδιαφέρον όλων των επισκεπτών. Η Ειρήνη είναι χαρακτηριστικό δείγμα βάρκας των Κυκλάδων. Το Μουσείο άνοιξε πρόσφατα, μόλις το 2008, αλλά έχει μια καλή συλλογή με εκθέματα, που ξεκινούν από την προϊστορική εποχή, με εργαλεία από οψιδιανό, προχωρούν στην εποχή της ναυμαχίας της Σαλαμίνας και καταλήγουν στα νεότερα χρόνια. Το Μουσείο βρίσκεται στο λιμάνι του Αδάμαντα.



Στο Ναυτικό Μουσείο Άνδρου ναυτολόγια, χειρόγραφα ναυτικής εκπαίδευσης, στολές, όργανα ναυσιπλοΐας και υλικό από το εφοπλιστικό γραφείο S. G. Embiricos συνιστούν μια μοναδική ατμόσφαιρα και μια εξαιρετική συλλογή αντικειμένων. Το Ναυτικό Μουσείο της Άνδρου στεγάζεται σε ένα εμβληματικό για το νησί σημείο, στην πλατεία με το μνημείο του Αφανούς Ναύτου, με θέα τη θάλασσα.

Σε ένα ωραίο κτήριο στεγάζεται και το Ναυτικό Μουσείο Σύμης, ενός νησιού που έχει μεγάλη παράδοση στην κατασκευή ξύλινων πλοίων από τα πανάρχαια χρόνια (η Αργώ, το πλοίο της Αργοναυτικής εκστρατείας, κατά την παράδοση, έγινε στη Σύμη). Γι’ αυτό άλλωστε και το Μουσείο διαθέτει Τμήμα Μαραγκοσύνης με εργαλεία κοπής και επεξεργασίας του ξύλου, σχέδια μικρών σκαφών κτλ. Οι πρώτοι σπογγαλιείς με σκάφανδρο ήταν επίσης από τη Σύμη. Έτσι, στο Μουσείο μπορούμε επίσης να βρούμε είδη αλιείας και σπογγαλιείας, όπως είναι η αντλία σκάφανδρου, οι καμπανελλόπετρες και το ομοίωμα καγκάβας. Η συλλογή συμπληρώνεται με άλλα ναυτικά αντικείμενα: πυξίδες, φανάρια πλοίου, μακαράδες, αλλά και αρχαία αγγεία βγαλμένα από τη θάλασσα, όστρακα και σφουγγάρια, ξύλινα ομοιώματα πλοίων…



Το Ναυτικό Μουσείο Αιγαίου στη Μύκονο, εκτός από τον στενά μουσειακό ρόλο που επιτελεί, έχει αναλάβει και τη διάσωση ιστορικών εκθεμάτων μεγάλης αξίας, ακόμα και αν αυτά δεν εκτίθενται στη Μύκονο. Μερικά παραδείγματα είναι ο Φάρος «Αρμενιστής» της Μυκόνου, (1890) το αιγαιοπελαγίτικο ιστιοφόρο τύπου «πέραμα» «Ευαγγελίστρια» (ναυπήγησης 1940) και το προαναφερθέν καλωδιακό ατμόπλοιο «Θαλής ο Μιλήσιος» (ναυπήγησης 1909) που εκτίθεται στο Φλοίσβο. Παράλληλα, οι εκθέσεις που προσφέρει το Μουσείο στους επισκέπτες του είναι εντυπωσιακές: ομοιώματα πλοίων από την προ-Μινωϊκή περίοδο μέχρι τις αρχές του 20ού αιώνα, ιστορικά ναυτιλιακά έγγραφα, σπάνια χαρακτικά και χάρτες, αρχαία αντικείμενα, ναυτικά όργανα και νομίσματα με ναυτικά θέματα από τον 5ο αιώνα π.Χ. έως τον 5ο αιώνα μ.Χ. … Ειδική μνεία αξίζει να γίνει στη βιβλιοθήκη του Μουσείου, που αποτελείται από 5.000 περίπου σπάνια βιβλία.

Ναυτικά και θαλασσινά μουσεία υπάρχουν και στα Επτάνησα, δύο εκ των οποίων βρίσκονται στη Ζάκυνθο. Στο Ναυτικό και Ιστορικό Μουσείο Ζακύνθου, στη Μπόχαλη εκτίθενται πίνακες ζωγραφικής με θέμα τη ναυτική μας παράδοση, μινιατούρες πλοίων και ναυτικά όργανα. Το Μιλάνιο Ναυτικό Μουσείο στο Τσιλιβί διαθέτει εντυπωσιακή πινακοθήκη, πλούσιο φωτογραφικό υλικό, στολές, μοντέλα πλοίων, ξίφη, μετάλλια, πυξίδες, θυρεούς κτλ. Εκτίθεται επίσης πληροφοριακό υλικό για το ναυάγιο του Βρετανικού Υποβρυχίου "ΠΕΡΣΕΥΣ" (1941) και αντικείμενα του Αντιτορπιλικού "Λέων" (πρώην "Eldridge"), του πλοίου δηλαδή που έλαβε μέρος στο αμφιλεγόμενο πείραμα της Φιλαδέλφεια (1943) και εικάζεται από κάποιους επιστήμονες πως είχε ένα μικρό ταξίδι στο χωροχρόνο.

Στην Κέρκυρα, στις Μπενίτσες, υπάρχει ένα διαφορετικό μουσείο, αυτό της Θαλάσσης. Το Μουσείο Θαλάσσης Κερκύρας έχει βραβευθεί από το Ινστιτούτο Ερευνών I.R.E.D.A. της Ιταλίας. Στις συλλογές του περιλαμβάνονται κοχύλια, απολιθώματα, σφουγγάρια, κοράλλια, ταριχευμένα ψάρια, αστακοί, καβούρια, φίδια, καρχαρίες και σαγόνια καρχαριών, αχινοί από τον Ινδικό και τον Ειρηνικό Ωκεανό και από τη Μεσόγειο.

Στο νησί του ταξιδευτή των δύο ελληνικών θαλασσών, του Αιγαίου και του Ιονίου, στην Ιθάκη, βρίσκεται το Ναυτικό Λαογραφικό Μουσείο του Δήμου Ιθάκης. Εκτός από εκθέματα λαογραφικού ενδιαφέροντος, περιλαμβάνει και μια συλλογή από πίνακες καραβιών Ιθακήσιων πλοιοκτητών, ναυτικά όργανα, στολές, έγγραφα και βιβλία της Εμποροναυτικής Σχολής Σταθάτου και άλλα αντικείμενα από την πλούσια ναυτική ιστορία της Ιθάκης. Οι χαλκογραφίες του J.H.W. Tischbrein ( 1751-1829) με μορφές από τα έπη του Ομήρου, ήταν μια προσφορά του Κέντρου Οδυσσειακών Σπουδών και έχουν ενταχθεί στο υλικό του Μουσείου από το 1996.



Το Γαλαξίδι υπήρξε μια από τις μεγαλύτερες ναυτικές ελληνικές δυνάμεις. Ο πλούτος που έφερε η θάλασσα στον τόπο είναι εμφανής και σήμερα, από το ύφος και την αρχιτεκτονική της πόλης. Το Ναυτικό Μουσείο Γαλαξιδίου φιλοξενεί μια από τις σημαντικότερες συλλογές οργάνων ναυσιπλοΐας στην Ελλάδα. Εκτίθενται, επίσης, όπλα και κειμήλια από την επανάσταση του 1821, ακρόπρωρα και ζωγραφικοί πίνακες. Το κόσμημα όμως του Μουσείου είναι το περίφημο "Χρονικό του Γαλαξιδίου", το οποίο εκδόθηκε από τον Κ. Ν. Σάθα το 1865, αφηγείται την ιστορία του Γαλαξιδίου από τον 10ο έως και τον 18ο αιώνα και θεωρείται ως ένα από τα σημαντικότερα μεταβυζαντινά χειρόγραφα.

Στο νησί της Κρήτης, και συγκεκριμένα στα Χανιά, βρίσκεται ένα άλλο μεγάλο ναυτικό μουσείο. Στο Φρούριο Φιρκά του λιμανιού της πόλης βρίσκεται το Ναυτικό Μουσείο Κρήτης. Στους χώρους του παρουσιάζονται εκατοντάδες εκθέματα από την Ενετοκρατία έως και τη μεταπολεμική περίοδο. Ας σταθούμε όμως σε δύο προσπάθειες του Μουσείου με ιδιαίτερο χαρακτήρα. Η πρώτη είναι η μερική αποκατάσταση του Νεωρίου του Μόρο που σήμερα φιλοξενεί την Έκθεση Ελληνικής Παραδοσιακής Ναυπηγικής και την Έκθεση Αρχαίας Ναυπηγικής. Η άλλη είναι η ανακατασκευή του Μινωικού Πλοίου. Υλοποιήθηκε σε τέσσερα χρόνια και το συνολικό εγχείρημα περιέλαβε τη ναυπήγησή του, την καθέλκυσή του και τον πειραματικό πλου σε ένα εκπληκτικό ταξίδι από τα Χανιά στον Πειραιά.



Στην αρχαία Νεάπολη δημιουργήθηκαν οι πρώτες χερσαίες ναυπηγικές μονάδες στις βόρειες ακτές του Αιγαίου, με την ξυλεία της Θάσου. Σήμερα το Ναυτικό Μουσείο Καβάλας διαθέτει, μεταξύ άλλων, τρία παραδοσιακά σκάφη που ενσωματώνουν στοιχεία της τοπικής ναυπηγικής παράδοσης και έχουν χαρακτηριστεί ως μνημεία από το Υπουργείο Πολιτισμού.

Το ταξίδι μας ολοκληρώνεται στο Ναυτικό Μουσείο Λιτοχωρίου, όπου θα θαυμάσουμε υπέροχα έργα ξυλοναυπηγικής, ναυτικά εργαλεία και σπάνια αντικείμενα καθώς και υλικό άυλης ναυτικής πολιτιστικής κληρονομιάς (ήθη – έθιμα – τρόπο ζωής – τραγούδια) και ότι άλλο καλό έφεραν οι ναυτικοί μας από τα μακρινά τους ταξίδια.

explore Greece by region

Γρήγορη αναζήτηση »
 
Η ιστοσελίδα visitgreece.gr του ΕΟΤ είναι η επίσημη ιστοσελίδα προβολής του ελληνικού τουρισμού, με πολλές πληροφορίες για τουριστικούς προορισμούς της Ελλάδας, όπως πόλεις, παραλίες, καθώς και δραστηριότητες, εκδηλώσεις και πολλά πολλά άλλα!

Το περιεχόμενο αυτών των σελίδων αποτελεί πvευματική ιδιοκτησία του ΕΟΤ και απαγορεύεται η αναδημοσίευση μέρους ή του συνόλου του με οποιοδήποτε τρόπο.
Για πληροφορίες info@visitgreece.gr. All Rights Reserved. GNTO © 2018.